Trong Công giáo, việc ăn chay là một trong ba hoạt động quan trọng nhất của mùa chay, bên cạnh cầu nguyện và làm việc từ thiện. Ước mơ này được khuyến khích bởi giáo hội để thể hiện lòng ăn năn, sám hối và để tưởng nhớ cuộc khổ nạn của Chúa Kitô. Hãy cùng chúng tôi khám phá chi tiết về việc thực hành ăn chay và việc giữ chay trong Công giáo.
Thực hành việc ăn chay là cách giáo dân Công giáo bắt chước Chúa Kitô "ăn chay suốt bốn mươi đêm ngày" (Mt 4,2) và "Trong những ngày đó, Người không ăn gì cả" (Lc 4,2). Hiện nay, việc thực hành giữ chay trong Công giáo bao gồm việc ăn chay và kiêng thịt.
Ăn chay
Theo định nghĩa từ Wikipedia, ăn chay là một chế độ ăn uống dựa trên thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật, có thể bao gồm các sản phẩm từ sữa, trứng hoặc mật ong, và không bao gồm bất kỳ loại thịt (thịt đỏ, thịt gia cầm và hải sản) hoặc các thực phẩm được sản xuất từ quá trình giết mổ động vật. Tùy thuộc vào tôn giáo và tập tục, ăn chay có thể có các hình thức khác nhau, ví dụ như không ăn tất cả sản phẩm động vật, chỉ ăn sản phẩm thảo mộc (như trong Phật giáo và Cao Đài), hoặc ngừng ăn, uống, hút thuốc và giữ ý chăn gối trong tháng Ramadan (Hồi giáo).
Ở người Công giáo, ăn chay thường bao gồm việc không ăn hoặc ăn ít hơn so với mức thông thường, tránh ăn vặt vào các ngày chay và chỉ ăn một bữa đầy đủ, trong khi các bữa ăn còn lại được phép ăn ít hơn, miễn là điều này tuân theo tập tục địa phương về lượng và loại thức ăn. Trong khoảng thời gian giữa các bữa ăn, việc dùng thức ăn đặc biệt không được phép, nhưng thức uống lỏng (như trà, nước trái cây, sữa...) có thể sử dụng bất kỳ lúc nào.
Kiêng thịt
Theo nguyên tắc chung của Giáo hội Công giáo toàn cầu, các tín đồ Công giáo nên kiêng thịt vào các ngày thứ sáu trong năm, ngày Lễ Tro và ngày thứ sáu của Tuần Thánh. Tuy nhiên, việc này không bắt buộc nếu ngày thứ sáu trùng với các lễ kỷ niệm khác hoặc các ngày lễ khác. Ví dụ, vào năm nay (năm 2016), Lễ Tro trùng với ngày mùng 3 Tết Nguyên Đán, Hội đồng Giám mục Việt Nam đã hướng dẫn các giáo phận thực hiện Lễ Tro bình thường theo lịch chung của Giáo hội toàn cầu và dời việc ăn chay và kiêng thịt vào ngày thứ sáu của ngày 12 Tết.
Trong những ngày kiêng thịt, người Công giáo không được ăn thịt từ động vật có tính nóng như lợn, bò, gà, vịt,... nhưng được phép ăn trứng và các sản phẩm từ sữa hoặc thịt nước. Các loại cá và thực phẩm biển, cũng như những loại động vật như ếch, trai, sò, ba ba, động vật sống ở cả trên cạn và dưới nước và cả loài bò sát cũng không bị cấm.
Theo quy định của Bộ Luật Giáo hội Công giáo năm 1983, những người phải kiêng thịt là tín đồ từ độ tuổi 14 trở lên đến suốt đời. Tuy nhiên, cũng giống như việc ăn chay, những người có sức khỏe yếu, người từ 60 tuổi trở lên (những người này vẫn phải tuân thủ quy định ăn chay), phụ nữ đang cho con bú, người làm công việc vất vả, người nghèo đói và những người được giám mục hoặc linh mục của họ cho phép không cần kiêng thịt. Người Công giáo cần tuân theo luật ăn chay vào ngày thứ tư của Lễ Tro và ngày thứ sáu trong Tuần Thánh.
Việc ăn chay và kiêng thịt trong Giáo hội Công giáo được quy định cụ thể trong Bộ Luật Giáo hội năm 1983 và bắt buộc với tất cả tín đồ từ 18 tuổi trở lên cho đến khi họ tròn 60 tuổi. Những người được miễn ăn chay là những người có sức khỏe yếu, những người từ 60 tuổi trở lên (những người này vẫn phải kiêng thịt), phụ nữ đang cho con bú, những người làm công việc nặng nhọc, người nghèo đói và những người được các giám mục, linh mục hoặc chấp sự của các dòng tu cho phép không cần ăn chay. Người Công giáo bắt buộc phải ăn chay vào ngày thứ tư của Lễ Tro và ngày thứ sáu trong Tuần Thánh.
Ở Việt Nam, Giáo hội Công giáo xem xét rằng việc ăn chay không chỉ là việc làm theo một cách đặc biệt mà không cần thiết, mà còn là một cách để tạo dấu ấn của sự tôn trọng, lòng từ bi và tương thân tương ái. Nó không phải là việc làm để tự vinh danh hay để tỏ ra ngang bằng hoặc tốt hơn so với người khác, mà là cách để chia sẻ và tôn vinh cuộc sống và những niềm vui của cuộc sống với những người nghèo khó và người khác. Việc ăn chay không chỉ là về cách thức, mà còn là về ý nghĩa và tâm hồn.
